Drempelvrees

Uit de vele reacties proef ik dat niet iedereen de hartenkreet in ons manifest even goed begrijpt. Dat is misschien ook niet heel raar, omdat ze de gesprekken voorafgaand aan het manifest gemist hebben. Die achtergrond verhelderd veel  en is inmiddels verwoord in ‘What te FAQ?!’ Met deze blogpost wil ik ook vanuit mijn eigen ervaring als jongerenpastor reageren.

Vaak wordt opgemerkt: in de huidige kerk kan heel veel. Ik weet dat dat zo is, maar dan wel náást al het bestaande werk. En dat is waarom ik mijn huidige functie als jongerenpastor zo heerlijk vind. Het geeft me de ruimte om naast mijn drie collega’s die het traditionele kerkenwerk doen, te experimenteren. Maar eigenlijk is het jammer dat dat in zo’n officieuze functie moet, die kerkrechtelijk niet eens bestaat.

Ik durf de stap nog niet goed te wagen om me ergens officieel als predikant te laten bevestigen, omdat ik bang ben dan te wordt opgeslokt door een veelheid aan vaste taken en verwachtingen. Want wat moet er veel gebeuren in een doorsnee gemeente: een scala aan diensten (rouwdiensten, morgendiensten, avonddiensten, verpleeghuisdiensten, avondmaalsdiensten in wooncentra), eindeloos vergaderen (met alle werkgroepen), verjaardagsvisites, pastorale bezoeken etc. Het is geen vervelend werk, en het is ook zeker niet onbelangrijk, maar als je naast al die taken nog tijd over hebt om iets op te zetten voor twintigers en dertigers dan is dat héél bijzonder. En dat is waar de schoen knelt.

In de gemeente waar ik werk is bijvoorbeeld al heel lang de wens iets te doen met ‘het gat in de kerk’, de veertigers. De blauwdruk om gesprekken aan te gaan is er wel, maar de tijd ontbreekt. Terwijl die generatie de nabije toekomst is, en ons alles eraan gelegen zou moeten zijn juist hen op te zoeken, gebeurt het niet. Omdat het andere werk zo veel is, en voorgaat.

Ik ben heel blij met mijn aanstelling. Dat er in de gemeente geld is vrijgemaakt voor mijn werk, is heel bijzonder. Ik doe mijn best om jongeren en (jonge) ouders te bereiken, op allerlei manieren. Ik werk aan verfrissing. Ik stimuleer het gebruik van nieuwe media. Ik houdt eigentijdse diensten. Ik organiseer o.a. een running dinner, een jonge gezinnen dag, en filmavonden. Maar tegelijkertijd is het vechten tegen de vaste structuren en tegen de gevestigde orde, en is mijn werk in het geheel van de gemeente een druppel op de gloeiende plaat.

Ik geloof in de kerk, en ik voel me er thuis. Maar ik ben als twintiger in de minderheid, en het is hard werken om de geloofsvragen van vandaag de dag in nieuwe taal aan de orde te stellen. En toch is dat wat er moet gebeuren. Want de vragen van toen leven niet meer, binnenkerkelijke geloofstaal  verstaan jongeren niet meer, en de vorm van  de kerkdienst spreekt hen niet aan. Maar van het vertrouwde afwijken blijkt vaak best moeilijk. Een springkussen op de startzondag is voor sommigen niet christelijk genoeg. Verrassende hedendaagse taal om over God te spreken is niet plechtig genoeg. Nieuwe liederen zijn niet vertrouwd genoeg, en kiezen voor nieuwe en vrije liturgische vormen doet niet recht aan de grote groep ouderen.

Diensten die wel proberen om aansluiting te vinden, worden ‘jeugddienst’ genoemd, en ze worden bij voorkeur gehouden op een ander moment dan de zondagmorgen, want dan is de ‘gewone’ dienst. Kortom: de oude generatie is in de meerderheid én staat aan het roer in de kerk. Het is een kwestie van tijd en de grote groep ouderen zal wegvallen, maar als we niet uitkijken is de jongere generatie er dan ook niet meer. Want jongeren vinden weinig in de kerk, die in het geheel niet op hen is ingericht.

Niet alleen de plaatselijke kerk is niet ingericht op de komende generaties. Ook de structuren van de landelijke kerk vormen een probleem. Het juniorpredikantschap heeft het niet gehaald. De kerkorde verwoordt zo’n  veelheid aan taken voor ouderlingen en diakenen, dat het moeilijk is om nog ambtsdragers bereid te vinden. En kerkenraden missen door de veelheid aan kerkenraadsleden de daadkracht leiding te geven aan de kerk in deze cruciale tijd. Hervormingen in de kerkelijke structuur zijn hard nodig,

Wij jonge predikanten willen het licht niet uitdoen, maar dat betekent dat we de ruimte zullen moeten vinden  om óns werk te doen, om de generatie twintigers, dertigers en veertigers te kunnen bereiken. In hun taal en in hun vorm, aansluitend bij de vragen die zij hebben. Godfried Bomans schreef:  “Ik ben gaan inzien dat het geloof een organisme is dat groeit met de tijd. Blijft het stabiel, dan sterft het. Wil het voortleven, dan moet het kunnen veranderen.” Ook het geloof binnen de Protestantse Kerk zal moeten blijven meegroeien met de tijd, wil zij kunnen voortleven.

Ik weet uit de praktijk hoe lastig het is, om als generaties met elkaar samen kerk te zijn. Maar het is tegelijkertijd een spannende uitdaging waar ik me graag aan waag. Het vraagt veel van ons, mensen die leven in een consumptiecultuur: begrip voor elkaar, en ruimte geven aan elkaar. Maar het vraagt ook om samen te kiezen voor de inhoud, en niet te hangen aan de vorm. Die gedeelde inhoud is waar alle generaties elkaar kunnen vinden. Want het enige wat er uiteindelijk werkelijk toe doet, is toch het vertellen van Gods goede boodschap?

In deze tijd nog kiezen voor een studie theologie en voor het predikantschap is vérre van zelfsprekend. Dat weet ik van de vele studiebeurzen en open dagen die ik voor de PThU heb georganiseerd, en uit eigen ervaring. Dat er jonge mensen zijn die die stap nog wagen is iets heel bijzonders. Het geeft aan dat we passie hebben. Dat we durven kiezen voor iets dat tegen de gevestigde orde in gaat. Ja, dat we geloven in de kerk. Het heeft ons ook gevormd tot wie we zijn: we zijn gewend om ons nader te verklaren, spreken heldere taal, en zijn de verlegenheid voorbij. Ik kan alleen maar zeggen: wees zuinig op ons en geef ons de kans om van de kerk iets moois te (blijven) maken!

8 reacties

  1. Dank jullie wel voor jullie ervaringen, deze raken me omdat ik in mijn hart de pijn voel van het wel willen maar niet altijd kunnen. recht willen doen aan ieder. Maar tegelijkertijd weten dat dit niet mogelijk is. Met elkaar zijn we opgeslokt in een systeem. Ons daarvan bevrijden is niet eenvoudig. Daarom ben ik ook blij dat we het nu misschien wat anders kunnen gaan aanpakken en zoeken gaan naar nieuwe structuren en mogelijkheden. Wel weet ik dat we dat wat we van God gekregen hebben niet aan de kant moeten schuiven om dat deze niet direct past in het systeem maar ik hoop dat elke aankomende theoloog zijn gekregen kracht zal gaan ontdekken en inzetten. Dat kan betekenen dat we veel meer variatie van invullingen krijgen maar laten we daarom a.u.b. ook ruim blijven denken.

    Zijn wie je bent in Chistus kan dan alleen maar meer de beste getuigenis zijn. het kan je ook laten ontdekken wat wel en wat niet te doen. op een open en transperante manier in gesprek gaan met de bestaande structuren kan dan bergen laten overwinnen.

    Anja Noor-Hoogakker ( student HBO theologie)

  2. Is me uit het hart gegrepen!
    Ik heb toevallig afgelopen dagen eens gekeken hoeveel tijd ik feitelijk heb kunnen besteden aan ‘kerk in de samenleveing/kerk naar buiten’, één van onze speerpunten. Het is bedroefend weinig, niet uit onwil van mij of mijn kerk, maar omdat er erg veel naar binnen gerichte (extra) overleggen waren i.v.m. reorganisaties. Ja, moet ook, maar dat ondertreept precies wat Marijn zegt. Waar maken we onze keuzens zichtbaar, behalve dan met woorden? Tijd (ook op kerkenraadsvergaderingen), geld, aanstellingen…..

  3. Geertje de Vries · · Beantwoorden

    Mooi blog, Marijn, en ik snap wat je zegt. Waar ik een beetje aan blijf haken, is dat ik erg de indruk krijg dat in deze beweging het oude en het vernieuwende wel erg tegenover elkaar staan. Ben je voor de mensen die er (nog) zijn, die kennelijk ‘oude vormen en taal’ verwachten, of richt je je naar buiten?
    Dit vind ik jammer. De mensen die lid zijn van de kerk, zijn geen andere mensen dan zij ‘van buiten’. Ze hebben dezelfde vragen en verlangens. Ze hebben evenzeer behoefte aan relevante, heldere en inspirerende taal, aan predikanten en pastores die hen zien en horen in hun levenswereld. Als predikant heb ik het verjaardagspastoraat op eigen houtje allang afgeschaft, daar heb ik geen toestemming van kerkenraad of opleiding voor nodig. En in mijn reguliere diensten richt ik me niet op ouderen, maar verwoord ik naar beste kunnen de boodschap van de Bijbel als relevant voor vandaag, voor wie het maar horen wil.
    Als docent Theologie in het HBO stimuleer ik studenten tot innovatie en verantwoording. Afgelopen week studeerden er bij ons twee studentes af op onderzoeken naar resp. Veertigers en Ietsisten. Wat zij hebben onderzocht en gevonden, creëert geen nieuwe doelgroep, maar is ook voor mensen binnen de kerk van groot belang.
    Kortom, ik deel jullie verlangen en zorg, maar zou er voor willen pleiten hiermee niet de mensen binnen de kerk weg te zetten als groep in wie je niet meeer hoeft te investeren. Mensen zijn mensen, het hoort juist tot je roeping om dat steeds te blijven honoreren.
    Groet in verbondenheid,
    Geertje de Vries

    1. Maja Kösters · · Beantwoorden

      Lieve mensen,
      Ik voel jullie hartstocht en verlangen aan en wil niets aan jullie geworstel afdoen,maar er valt wel uit het verleden te leren.Die tijd was niet altijd duf en had zijn eigen inspirerende taal,ik noemde gisteren de Ark in Slotervaart,het archief aldaar is zeer verhelderend.Helemaal niet om te imiteren,natuurlijk niet ,maar om te inspireren en eigen vormen te vinden tegen de stroom in en je niet te veel aan te trekken van tegenstand,dat zul je toch altijd ondervinden waar mensen zijn. Dus nog even.;wij hadden toen 2 diensten bedacht op de zondag ochtend,om half 10 een meer”traditionele”dienst en om half 12 wat wij noemden de Church-in.
      Tussen de diensten koffie en ontmoeting.Soms deed de eigen predikant beide diensten , de 2de met veel inbreng van gemeenteleden,dat kon heel creatief zijn
      werkgroepen en leuke weekenden uiteraard met iedereen. Verder maakten we ons niet al te druk ,deden gewoon ,terwijl het best wel heel bizonder was.En visites,dat moet toch voor een groot deel van gewone gemeenteleden komen die elkaar leren kennen en van elkaar weten. Je bent geen duizendpoot,er zullen altijd zaken blijven liggen.Helaas.
      Het belangrijkste is samenkomen en je eigen taal vinden,Wat is hoofdzaak en bijzaak. De grote bunker in Utrecht en wat daarvan komt is voor een deel gewoon bijzaak.
      Lieve mensen veel inspiratie en vreugde (genade,ha ha) jullie toegewenst. Die oudjes zoals ik willen genieten van de dromen die jullie dromen. Dan zullen wij gezichten zien…toch?

      Maja Kösters.

  4. Jan Zonneveld · · Beantwoorden

    Heel blij met deze “insteek”. Inderdaad moet je soms “knokken” tegen gevestigde meningen; dat was 20 jaar geleden ook al. Niet veranderen om de verandering maar om de waarde daarvan. God is in ons midden, God is tegenwoordig daar ben ik van “overtuigd! “” ONS” met de groten en de kleinen, met de oud en jong. Betrokkenheid met elkaars welenwee, In de oecumenische beweging is het idee ontstaan om d.m.v. een kerkennacht een programma aan te bieden door en voor mensen waarin door middel van muziek, dans, zang, declamatie etc.geloofsbeleving op een andere manier vorm te geven. Mensen worden opgereoepen om een “stukje”programma voor te bereiden.

  5. Anneke Wouda · · Beantwoorden

    Anneke Wouda
    Dappere collega’s, met veel respect en begrip heb ik het manifest en de weblog van Marijn gelezen. Voor mij, ook beginnend predikante, herkenbaar en toch ook weer niet. Bij de bevestiging is een wezenlijk aspect dat we door Christus zelf zijn geroepen tot onze taak. Dat aspect geeft mij ruimte, vrijheid en vrijmoedigheid mijn tijd in te delen op prioriteit. Uiteraard verantwoord ik mijn keuzes; in een werkplan en t.z.t. In een werkverslag. Hoe beter de relatie met de kerkenraad, des te gemakkelijker zijn alternatieve keuzes te maken. Ik proef in jullie manifest, zeker in de weblog, ook iets van angst je in het grote avontuur kerk te storten. Ik kan me niet voorstellen dat er in een beroepingsprocedure geen gemeenten zijn die jullie hartenkreet niet herkennen, en juist op jullie een beroep willen doen. Er zijn gemeenten met een jongeren dominee naast een dominee in algemene dienst (Twello). Ga eens kijken in Eerbeek, op een eerste zondag van de maand: alternatieve kerkdienst gericht op 20-40gers. Misschien kan er toch meer dan jullie nu voor mogelijk houden. Tegelijk goed dat de kerk op deze wijze in de publiciteit komt. Hulde!

  6. Beste, bewonderenswaardige Marijn,
    Jouw manifest is mij uit het hart gegrepen! Op de barricaden!!! Het is de hoogste tijd!
    Ik ben geboren in 1938, was in de jaren ’60 – ’80 jeugdleider in Baptisten gemeenten en sinds een jaar of 10 lid van een PKN-gemeente die, naar mijn gevoel, in een sterfhuisconstructie dreigt te komen….
    Ik wens je, met je collega’s-geestverwanten voortdurende geestdrift en -kracht.en moed om door te gaan.
    Hartelijke groet!
    Luppo Nobbe….

  7. Hallo Marijn,

    Buitengewoon moedig van je en ook hoopgevend voor onze gemeente dat wij jou als jongeren pastor in ons midden mogen hebben. Het gaat terecht om vernieuwing, om die midde generatie proberen te bereiken. Ik ben zelf 65 maar zie heel goed dat er wat veranderen moet. Niet door ons alleen, maar geleid door God met een visie voor onze kerk voor de komende tien jaar. Maar wat is het inderdaad verschrikkelijk moeilijk om bestaande strukturen te doorbreken. Denk alleen maar eens aan het feit om eenvoudige opwekkingsliederen in onze gemeente te gaan zingen, ik ben daar nu al vanaf 2008 mee bezig en nog is het niet breed geaccepteerd, laat staan om b.v. eens andere muziek vormen dan het orgel te gaan gebruiken en noem maar op. Echter daarom is dit initiatief van jullie zo geweldig goed en verdient van harte mijn steun. Kijk maar eens wat die predikanten van het Evangelisch Werkverband teweeg gebracht hebben aan vernieuwing in onze PKN kerken. Fijn dat we jongere predikanten hebben die met passie voor God en zijn gemeente willen en durven te vernieuwen. Veel zegen toegewenst.
    Fred Boot

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: